13. Dolina Dolnej Kwisy

Kwisa okiem eksperta ds. turystyki – wywiad z Krzysztofem Smolnickim

Czy Dolina Dolnej Kwisy jest atrakcyjna turystycznie?

Kwisa jest jedną z kilkunastu Dolnośląskich rzek na których odbywają się spływy kajakowe i której sława sięga na całą Polskę oraz poza jej granicę. Jej największym atutem jest półdziki charakter biegu rzeki i malowniczość jej przebiegu przez Bory Dolnośląskie. Coraz więcej obserwuje się spływów kajakowych czy pontonowych po Kwisie, organizowanych przez firmy z okolicy Kwisy jak i też z Polski. Coraz więcej można spotkać też turystów czeskich, którzy w pojedynkę, lub dużymi grupami, spływają Kwisą przez kilka dni. Nad Kwisą położony jest również Zamek Kliczków, który jako Centrum Konferencyjne, cieszy się sławą w całej Polsce. I te wszystkie atrakcje powodują, że w ciągu wg danych GUS ok 30 tys turystów, przebywa w Dolinie Dolnej Kwisy. W tej ilości nie ma jeszcze turystów, którzy korzystają z oferty bazy agroturystycznej oraz grzybiarzy, którzy przyjeżdżają w lasy otaczające Kwisę na grzyby czy też jagody. Liczne szlaki rowerowe i konne też są wykorzystywane przez osoby lubiące aktywny wypoczynek. Biorąc pod uwagę te dane mogę stwierdzić z całą pewnością, że Dolina Dolnej Kwisy jest atrakcyjna turystycznie i że jej atrakcyjność z roku na rok wzrasta.

Jak Pan ocenia Kwisę jako rzekę dla kajakarzy?

Rzeka Kwisa jest interesującą rzeką dla miłośników spływów wodnych. Na obszarze Natury 2000 „Dolina Dolnej Kwisy” poprzecinana jest wieloma starorzeczami i często można spotkać zwalone pnie drzew do rzeki, które urozmaicają spływ. Kilkanaście przeniosek na elektrowniach czy starych jazach powoduje, że nie sposób nudzić się podczas spływu. Nad Kwisą działa już teraz kilka firm oferujących spływy kajakowe i pontonowe a ich baza sprzętowa pozwala już zorganizować spływ dla kilkudziesięciu turystów dziennie. Zaplanowana infrastruktura turystyczna, tj. Miejsca Postoju Turystów, przenioski czy miejsca dostępu do rzeki z całą pewnością przyczynią się do zwiększenia komfortu spływu i ukierunkują ruch turystyczny na tej rzece.

Jak turyści postrzegają Kwisę? Czy są już wyniki ankietyzacji?

W oparciu o przygotowane wiosną ankiety przeprowadzono wywiady z turystami przebywającymi latem i jesienią nad Kwisą. Ogółem zebrano 86 ankiet. Można w nich wydzielić grupy ankiet charakterystyczne dla turystów okolic Nowogrodźca, Kliczkowa i Ławszowej – gdyż każda z tych grup inaczej spędzała czas nad Kwisą a przez to różnie postrzegała walory turystyczno-przyrodniczo-krajoznawcze. Dominującymi wiekowo gośćmi są osoby z przedziału 31-45 lat – czyli najbardziej czynne zawodowo – a swoją drogą to interesujące, że najbardziej zapracowani najchętniej wybierają odpoczynek nad Kwisą! Co tez ciekawe wśród ankietowanych przeważają panie 49:39 osób.

Można zauważyć, że w obydwu grupach z Nowogrodźca i Ławszowej dominuje podobny powód przyjazdu w okolicę – wypoczynek. Na dalszych miejscach są walory przyrodnicze, turystyka i rozrywka. O ile powody przyjazdu są zbieżne dla gości z różnych rejonów Kwisy o tyle wyraźnie widać inne preferencje pobytowe. Dla Gości z Ławszowej to przede wszystkim rzeka i jej atrakcje (spływ) oraz walory przyrodnicze okolicy. W Nowogrodźcu z kolei bardziej nastawiają się na wypoczynek bierny – spacery , obserwacje przyrodnicze. Z wypoczynku aktywnego preferują bardziej jazdę na rowerze od możliwości korzystania ze spływu.

Jak wynika z ankiet tylko niewielka część osób przebywa dłużej nad Kwisą i korzysta z noclegów – czyli można wnioskować, że dominuje tutaj forma aktywnego jednodniowego wypoczynku. Chętniej z noclegów korzystają osoby wypoczywające w okolicach Ławszowej, wśród lasów – gdzie jest bogata oferta kwater prywatnych. Korzystający z bazy noclegowej są z niej generalnie zadowoleni za wyjątkiem oceny oferowanych dodatkowych usług ( typu basen, spa, wi-fi). Ocena bazy gastronomicznej, z której co trzeba zauważyć korzysta mniej niż połowa gości, jest dość dobra. Przeważają oceny dobre i bardzo dobre jeśli idzie o obsługę, jakość i zróżnicowanie potraw. Nieco słabiej wypada oferta regionalna – jest to chyba związane z brakiem wypracowanej własnej tradycji kulinarnej.

Ankietowane osoby w większości miały do czynienia atrakcjami turystycznymi – stąd duża ilość odpowiedzi. Widoczne są tu wyraźne rozbieżności w ocenach – o ile goście Ławszowej w miarę pozytywnie oceniają miejscowe atrakcje (pewnie też mają na myśli niedaleki Kliczków) o tyle opinia dla Nowogrodźca jest w przeważającej mierze negatywna.

O ile jeszcze sama dostępność atrakcji turystycznych, ich stan techniczny i informacja o obiektach postrzegana jest w miarę dobrze to już dodatkowa infrastruktura przy obiektach turystycznych (miejsca postojowe i odpoczynku z zapleczem sanitarnym) ma więcej ocen negatywnych. Z własnej znajomości terenu pokrywa się to z doświadczeniem, że praktycznie jedynie infrastruktura wokół Zamku Kliczków zasługuje na dobrą opinię – pozostałym atrakcjom przyrodniczym czy krajoznawczym wyraźnie na nich zbywa.

Wyniki ankiet nie pozostawiają złudzeń co jest najsłabsza stroną okolic rzeki Kwisy z punktu widzenia turystów. Ankietowani wręcz dopisują własny komentarz do ankiety w tym zakresie – całkowity brak infrastruktury! Minimalnie lepiej oceniają ten stan gości z Ławszowej – a zawdzięczają to poczynionym staraniom ze strony usługodawcy spływu, który przygotował pewne minimum własnej infrastruktury. Jeśli idzie o usługodawców oferujących spływy to oceny są przerażająco dobre – zwłaszcza jeśli idzie o zasadnicze elementy: sprzęt, bezpieczeństwo spływu i kontakt z grupą. Słabiej wypadają umiejętności operatorów w zakresie wiedzy i komunikacji o terenie. Najgorzej z dodatkowymi atrakcjami – ale przecież może są to zbyt wybujałe oczekiwania gości – bo umawiali się przecież na spływ.

Jak jest z turystyką kajakową na innych rzekach podobnej wielkości?

Od wielu lat rozwijamy wspólnie z zespołem region Doliny Baryczy. To podobnej wielkości rzeka położona w obszarze o równie wysokich walorach przyrodniczych. Zaczęliśmy tam działania od różnorodnych planów i ekspertyz związanych z zasobami przyrodniczymi oraz ich uwarunkowaniami w zakresie rozwoju turystyki kajakowej. Opracowaliśmy strefowanie turystyki na terenie Doliny Baryczy i mając tą wiedzę, zaczęliśmy budować infrastrukturę turystyczną wzdłuż rzeki. Na chwilę obecną turystyka kajakowa w Dolinie Baryczy z roku na rok zwiększa grono swoich zwolenników. Wiąże się to również z rozwoje branży usługowej, obsługującej kajakarzy. Na Kwisie obserwuje pewne podobieństwo w planowani i rozwoju co dobrze wróży temu obszarowi.

Dziękuję za uwagę
13.12.2014 r.

SMOLNICKI - zdjecieKrzysztof Smolnicki – Współtwórca (od 1993 roku) Fundacji Ekorozwoju, poszukiwacz nowych dróg. Działa w ruchu ekologicznym od lat osiemdziesiątych. W trakcie działalności w Fundacji był koordynatorem szeregu projektów ekologicznych i edukacyjnych oraz turystycznych. W działaniach terenowych odpowiedzialny za rozwój ekoturystyki w Dolinie Baryczy.